TOP 100 OF THE 90s: 5. PREACHER
Writer: Garth Ennis
Artist: Steve Dillon
DC Comics (Vertigo)
Ακόμα κι αν δεν έχετε ασχοληθεί καθόλου με το θέμα, σίγουρα θα θυμάστε από τα θρησκευτικά του σχολείου, ότι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης είχε την τιμωρία στο τσεπάκι του. Όποιος τολμούσε να πειράξει τον αγαπημένο του λαό, βρισκόταν αντιμέτωπος με την σχεδόν σαδιστική οργή, αλλά και την μεγάλη φαντασία του θεού. Ακρίδες, άγγελοι σφαγείς, στήλες άλατος, είναι μόνο μερικοί από τους τρόπους με τους οποίους ο “εκπεσών” ερχόταν αντιμέτωπος με τις αμαρτίες του. Πολλές φορές δε, οι υποτελείς του καλούνταν να δείξουν την αφοσίωσή τους και να υποστούν υπομονετικά οποιοδήποτε μαρτύριο τους έστελνε, από κάποιο δικό του καπρίτσιο ή από κάποιο στοίχημα που μπορεί να είχε βάλει.
Το σημαντικό, και αυτό θέλω να κρατήσετε, είναι ότι εκείνος ο Θεός δε σήκωνε μύγα στο σπαθί του. Τιμωρούσε. Και τιμωρούσε με μεγάλη αποτελεσματικότητα. Όταν όμως ήρθε ο γιός του, η συνταγή άλλαξε. Εκείνος μιλούσε για αγάπη, μάγουλα και συγχωρέσεις. Υπήρξε ένα περιστατικό που ο Υιός έχασε την υπομονή του και τα έκανε λαμπόγυαλο στο ναό στην Ιερουσαλήμ, μαστιγώνοντας τους εμπόρους και ουρλιάζοντας “…μη κάμνετε τον οίκον του Πατρός μου οίκον εμπορίου”, αλλά αυτό ήταν, όπως θα το έλεγαν οι σύγχρονοι, μεμονωμένο περιστατικό.
Πατέρας και γιός μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικές απόψεις στο management, αλλά θα πρέπει να εξετάσουμε το ζήτημα και από την πλευρά του πιστού, έτσι δεν είναι; Τα πράγματα εδώ αρχίζουν και μπλέκονται λίγο. Μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού, θα περίμενε κανείς πώς θα κυκλοφορούσαμε στο δρόμο και θα αγαπούσαμε ο ένας τον άλλο, θα γυρνούσαμε τα μάγουλά μας και θα υπομέναμε όλες τις δυσκολίες που ο Σατανάς έστελνε προς το μέρος μας (γιατί ο Θεός αποκλείεται να το έκανε αυτό), ξέροντας ότι κάποια στιγμή θα ανταμειφθούμε, έστω και στην άλλη ζωή. Αυτό, που θα ήταν – επαναλαμβάνω – και το αναμενόμενο, συμβαίνει στο περίπου. Όσοι έχουν επιλογή, όχι μόνο δεν γυρνάνε και το άλλο μάγουλο, αλλά αν υποψιαστούν ότι κάποιος έχει βάλει στόχο τα μαγουλάκια τους, θα του κόψουν το χέρι. Απεναντίας, όσοι δεν έχουν επιλογή, βλέπε οι αδύναμοι, αναγκαστικά υπομένουν τα πάνδεινα, ελπίζουν ότι κάποτε θα ανταμειφθούν, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν έχουν πρόβλημα, όπως επίσης δεν σημαίνει ότι δεν θα ήθελαν κάποιος άλλος να κάνει κάτι για το πρόβλημά τους.
Άμεση συνέπεια αυτού που μόλις είπα, είναι η γέννηση των υπερηρώων, αλλά δεν θα το τραβήξω τόσο πολύ και θα περιοριστώ στα της εκκλησίας, όπου συμβαίνει το εξής παράδοξο: Ενώ όλοι (λένε ότι) εκτιμούν πολύ έναν παπά, ο οποίος είναι πράος και ουσιαστικά οι πράξεις του συνάδουν με τις διδασκαλίες του Χριστού, δεν παύουν να επαινούν και να “παραδέχονται” τους πιο μαχητικούς εκπροσώπους της εκκλησίας. Σε κανέναν δεν κάνει εντύπωση ότι ένας ιερέας ευλογεί τους στρατιώτες που πάνε να πολεμήσουν, να διαπράξουν ουσιαστικά την μεγαλύτερη αμαρτία που θα μπορούσε κανείς να διαπράξει.
Γράφει ο στιχουργός: “I need a preacher breathing fire, to burn away my sins”1 και αναρωτιέται ο συντάκτης γιατί ένας κανονικός ήρεμος παπάς που κυρήσσει την αγάπη δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά; Και αυτό, δεν είναι ένα από τα πολλά παραδείγματα που όλοι λίγο-πολύ έχουμε συναντήσει στις αλληλεπιράσεις μας με το pop culture. Ιερείς που σιχάθηκαν να κάθονται άπραγοι, ενώ κάποιοι άλλοι παραβαίνουν το νόμο του Κυρίου2, καλόγριες που δεν αντέχουν άλλη εκμετάλλευση και γίνονται άγγελοι θανάτου και Crusnik που δουλεύουν για το Βατικανό3 (για να πιάσουμε και την άλλη άκρη του Ωκεανού) θα μπορούσαν να εκληφθούν ως μια διαφορετική έκφραση μιας κοινής απαίτησης: Ο κόσμος θέλει τους τιμωρούς. Καλή η αγάπη, αλλά όταν κάποιος δεν θέλει να σεβαστεί, θα πληρώσει και θα πληρώσει με αίμα. Εντάξει, παραδέχομαι ότι το τράβηξα λίγο, για να κάνω εντύπωση, αλλά η παραπάνω είναι μια άποψη που μπορεί να ευσταθεί ωραιότατα.
Κάπου εκεί, παραμονεύει και το PREACHER. Έχει όλα τα εχέγγυα για να είναι ένα ακόμα bullet point σε μια λίστα με παραδείγματα “Θείας Δίκης”, κάτι που θα μπορούσε να διαβάσει κάποιος από τους προαναφερθέντες καταπιεσμένους και να αναφωνίσει “ναι ρε π…!”. Δεν είναι όμως έτσι τα πράγματα. Ο Ennis δε φλερτάρει απλά με τη βλασφημία, αλλά την αγκαλιάζει, την κάνει κτήμα του και την χρησιμοποιεί για να πει την ιστορία του. Παρουσιάζει ένα θεό, ο οποίος μετά από μια ανίερη συνένωση ενός αγγέλου με ένα δαίμονα, εγκαταλείπει τον Παράδεισο. Αντί να στείλει τους κομάντο αγγέλούς του να σπείρουν φωτιά και ατσάλι, όπως τις παλιές καλές μέρες, εξαφανίζεται σα ντρομαγμένο παιδάκι.
Ο “Καταραμμένος/Εκλεκτός” αυτή τη φορά δεν είναι κάποιος που έχει τα προσόντα του ήρωα, όπως δεν είναι και ο τυπικός αντι-ήρωας, αλλά ένας ημι-ξοφλημένος παπάς που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το κοπάδι του (sic) αν δεν καταναλώσει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ. Αυτός λοιπόν ο χαρακτήρας, αναλαμβάνει να σηκώσει το τεράστιο βάρος που του αναθέτει ο Ennis και, έχοντας γίνει το πιο δυνατό πλάσμα της δημιουργίας όλης ίσως, αποφασίζει να πάει να βρει τον εξαφανισμένο θεό. Αυτό θα γίνει σε μια ατμόσφαιρα που θυμίζει western με έναν αλκοολικό βρυκόλακα να κάνει το κερασάκι στο γλυκό.
Είναι η δεύτερη φορά που το PREACHER εμφανίζεται σε λίστα του Comicdom και αυτό, σας διαβεβαιώ, κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι. Είμαι σίγουρος ότι αυτή τη στιγμή ένας μικρός τυπάκος με γυαλιά κάνει ασκήσεις αριθμολογίας στο κεφάλι σας και επιβεβαιώνει αυτό που λέω. Πώς είναι όταν γνωρίζεις από κοντά κάποιον από το αγαπημένο σου συγκρότημα και του λες: “Φίλε, η μουσική σου άλλαξε τη ζωή μου”! Ε, το ίδιο πράγμα έχουν κάθε δικαίωμα να πουν στον Garth Ennis όσοι έχουν διαβάσει το PREACHER.
1: HURRICANE YEARS – Alice Cooper – 1991
2: THE MINISTERS – Alumbra Films – 2009
3: TRINITY BLOOD – Sunao Yoshida – 2001
About The Author: Comicdom
Madame Comicdom
"
Dark Chris
"
Molly Fiddler
Tassos Papaioannou
"
Tomek
zade
Δημήτρης Σακαρίδης
Μέλανδρος Γκανάς
-Where are you going?
-I’m going to find God.And give him a beating.
Τι μυθική ατάκα.Κρίμα πάντως που ο Ennis δεν ξεπέρασε ποτέ το Preacher.Όλες του οι μετέπειτα δουλειές περιέχουν στοιχεία από αυτό.
Εξαιρετικο post φιλε Κώστα (αν και οπως ειχα πει και παλιοτερα περιμενα το PREACHER πιο ψηλα) καλυτερα δεν μπορουσες να τα πεις
Ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια alex.
Well said.
Λατρεμένο κόμικ. Μαύρο χιούμορ που γουστάρω. Το μόνο που με εκνεύριζε ήταν το κύρηγμα της οπλοκατοχής. “Οι κουμουνιστές θέλουν να πάρουν τα όπλα μας” και άλλα φαιδρά όπως ο πατέρας να μαθαίνει στο ανήλικο να πυροβολάει. Εκεί μου την έδινε.
Ναι, Hulk, όμως σκηνές σαν αυτές που λες, συμβαίνουν ακόμα και σήμερα εκεί γύρω από το Τέξας. Το “δικαίωμα” του τίμιου Αμερικάνου στην οπλοκατοχή, ήταν κάτι που υπήρχε από όταν οι εγκληματίες αποίκησαν το νέο κόσμο στο κάτω κάτω… Δε νομίζω ότι το PREACHER κάνει αντικομουνιστική προπαγάνδα.
Όχι απλά κάνει αντικομουνιστική προπαγάνδα το Preacher σε τεύχος – παρατέυχος, αλλά το κάνει και με δυναμισμό και χαρά! Φαντάζομαι θυμάσαι τι γράφει ο αναπτήρας του πατέρα του ήρωα. Ακόμη με εκνευρίζει η αγάπη της οπλοκατοχής στα όπλα στην Αμερική. Έχω φίλο που έφαγε σφαίρα στον αριστερό του ώμο από “φιλο” του, γιο αστυνομικού, στα πλαίσια παιχνιδιού.
Στην Αμερική είναι βαθιά ριζωμένη η αντίληψη ,ότι αν κάποιος προσπαθήσει να περάσει ένα νόμο κατά της οπλοκατοχής ,προσπαθεί να περιορίσει τις ελευθερίες των πολιτών. Κάτι που σε μας φαίνεται αδιανόητο (το να έχει ο καθένας το δικό του όπλο) γι αυτούς είναι απολύτως λογικό και ρεαλιστικό.Τώρα όσον αφορά την αντικομουνιστική προπαγάνδα ,αφενός δεν την έχω παρατηρήσει και αφετέρου αν υπήρχε δεν με ενοχλεί.Στο κάτω κάτω ,ο κομμουνισμός ήταν το μεγαλύτερο ψέμα που ηθελημένα πίστεψε η ανθρωπότητα.Άσε που αν σκεφτείς ότι ο Ennis είναι κατά βάση Ιρλανδός (και ξέρεις την ιστορία της Ιρλανδίας και πόσο έχει υποφέρει αυτή από την πολιτική και την θρησκεία) ,βγάζεις αρκετά συμπεράσματα σχετικά με το γιατί γράφει έτσι και γιατί έχει ορισμένα κόμπλεξ.
Μισό λεπτό ρε σεις γιατί νομίζω είναι λίγο παρεξηγημένος ο Ennis. Συγγραφέας είναι, που στο Preacher προσπαθεί να πιάσει (εκτός απο άλλα) και το κλίμα και την ψυχοσύνθεση της Αμερικής. Τον συναρπάζει και προσπαθεί να αποτυπώσει αυτό που βλέπει (με τα αρνητικά και τα θετικά). Η μεγάλη του επιτυχία είναι ότι για μένα το καταφέρνει παρότι είναι Ιρλανδός και δεν την έχει ζήσει σαν χώρα. Ούτε αντικομμουνιστική προπαγάνδα κάνει, ούτε υπέρ των όπλων λέει. Ειδικά για τα όπλα νομίζω αν τον ρωτάγαμε θα ήταν άλλες οι απόψεις του. Όχι βέβαια ότι θα έπρεπε να μας νοιάζουν, δουλειά του είναι να μιλήσει μέσα από το έργο του.
Tο πρόβλημα κατά την άποψή μου δεν είναι ούτε ο αντικουμουνισμός ούτε οι τοποθετήσεις πάνω στην οπλοκατοχή. Αυτά είναι λεπτομέρειες, που προκύπτουν από το άγχος του σεναριογράφου να γεμίσει σελίδες οπότε καταπιάνεται με ένα κάρο ζητήματα αφήνοντας μόνο σφήνες και ποτέ μια καθαρή κριτική. Ίξης αφίξης και άσε τους άλλους να ψάχνουν το υπονοούμενο. Συνταγή παλιά σαν την δάφνη στις φακές.
Το πρόβλημα είναι ότι όλο το τσίρκο (πέστε το και μεταμοντέρνο σπαγγέτι γουέστερν, ή πέστε το και αρκούδα) το έστησε ο Ένις πάνω στο κόνσεπτ: Ο θεός την κοπάνησε, πάμε να τον τιμωρήσουμε! Και το κακό σε αυτό δεν είναι που ο παπάς στην προκειμένη περίπτωση πάει να γίνει θεός, αλλά το ότι ουσιαστικά θέλει να γίνει… ο θεός της παλιάς διαθήκης, που περιγράφει και το άρθρο. Αυτό σε ελεύθερη μετάφραση πάει να πει πως αν δεν είσαι γενοκτόνος, τσαμπουκάς, μνησίκακος, εκδικητικός, βιτσιόζος και μεροληπτικός σαν τον θεό της παλιάς διαθήκης, τότε είναι σα να λέμε, φίλε, οτι είσαι αδύναμος, και ως τέτοιος δεν αξίζεις σεβασμού, και είναι καθήκον κάποιου πρίτσερ πχ να σου κόψει τον κώλο.
Πέρα από κάθε θεολογική μπουρδοκριτική, το πρόβλημα του πρίτσερ είναι ζήτημα κομπλεξισμού και παθολογικής λατρείας της δύναμης. Αν είσαι δυνατός, σε σέβομαι. Αν είσαι κότα, κάποιος πρέπει να σε βγάλει από την μέση. Μια εσανς φασισμού είναι νομίζω αντιληπτή. Σίγουρα δεν είναι ύμνος στην δημοκρατία.
Κορυφαία, πιστεύω, στιγμή (από τις πολλές) στο κόμικ, είναι η ρήση του πρίτσερ πάνω στο ζήτημα του αν είναι σωστό ή όχι να ασκήσει την δύναμή του πάνω στην ξανθιά ώστε να του κάτσει. Εδώ ο Ένις βγάζει τόσο συγκεκαλυμένο παράπονο που θα έλιωνε παγωτό στην κατάψυξη. Αχ, τι βάσανο να είσαι ιππότης…
Λεβέντη μου!
Όπως είπα, λατρεμένο κόμικ. Απλά επισήμανα τι με ενόχλησε. Μούρη δε πούλησα σε κανένα. Ξέρω τι διάβασα, και τι ξαναδιάβασα 5 φορές. Ίσως πρέπει να αναθεωρήσω τη γνώμη μου για χάρη σας.
Μπα, μάλλον όχι.
Μου φαίνεται ότι μπερδεύετε τις απόψεις χαρακτήρων με τις απόψεις του συγγραφέα. Μεγάλο λάθος.
Κατά τα άλλα, καλό άρθρο. Λίγο μεγάλος πρόλογος για τα γούστα μου, αλλά αμα δε μου αρέσει να γράψω κι εγώ.
Πάντα μα πάντα ,μέρος των απόψεων ένος συγγραφέα ,τραγουδιστή ,καλλιτέχνη whatvah ,είτε ηθελημένα, είτε ακούσια εισχωρούν στο έργο του. Το να διαχωρίζουμε ολοκληρωτικά κάποιον από το έργο του ,έχω την εντύπωση ότι είναι λάθος.Τα όσα πιστεύει κανείς,με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα περάσουν στη δουλειά του. Δεν έχω δει ποτέ κανέναν καλλιτέχνη γενικότερα να μπορεί μέσω του έργου του να περάσει διαφορετικά μυνήματα από αυτά που πιστεύει και ο ίδιος. Ακόμα και όταν υποστηρίζει φαινομενικά την αντίθετη άποψη από τη δική του,με μια πιο προσεκτική «ανάγνωση» σχεδόν πάντα διαφαίνεται το ύφος και η οπτική του γωνία.
Καλά όλα αυτά, αλλά όπως είπε και ο Desaad, άλλο οι απόψεις των χαρακτήρων και άλλο οι απόψεις του συγγραφέα. Δεν μπορεί δύο χαρακτήρε που διαφωνούν σε ένα θέμα να εκφράζουν αμφότεροι τις απόψεις του συγγραφέα.
Εγω πιστευω οτι ο Ennis περισσοτερο σατιριζει το θεμα της οπλοκατοχής παρα το εστερνιζεται.Οσο για τον αντικουμουνισμό δεν το εχω προσεξει αλλα δεν μπορω να πω οτι εχω και καμια φαγουρα
—————-SPOILERS—————
Σαφως και σατιρίζει το θεμα της οπλοκατοχης ο Eννις. Xαρακτηριστικο παραδειγμα τα τευχη με το οριτζιν της Tουλιπ οπου ο πατερας της ακρωτηριαζεται καταρχην στο ψαρεμα και αργοτερα τον πυροβολει στο δασος κυνηγος εν ωρα “διαλογισμου”, πληρωνοντας ετσι την καυλα του με τα οπλα. Nομιζω οτι ειναι πασηφανης αυτη η ειρωνια σε ολο το κομικ. Χωρια που ο Εννις μεγαλωσε στο Μπελφαστ, πολη που εχει περασει τα πανδεινα απο δεκαετίες συγκρούσεων και γι’αυτο και μονο το λογο δεν πιστευω οτι ειναι της οπλοκατοχης και των οπλων εν γενει. Οπως προειπε και ο Θωμας παραπανω, ας μην μπερδευουμε τις απόψεις των χαρακτήρων με τις απόψεις του συγγραφέα. Με αυτη τη λογικη ο Bob Kane θα επρεπε να τριγυριζε στις στεγες των σπιτιων ντυμενος σαν νυχτεριδα και να πλακωνοταν στις φαπες με κακοποιους.